Η παραγωγή παγωτού στην Κύπρο καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της εγχώριας ζήτησης, σε ποσοστό που κυμαίνεται περίπου στο 62%, με το υπόλοιπο 38% των καταναλωτικών αναγκών να καλύπτεται από τις εισαγωγές, όπως προκύπτει από τα δεδομένα της Κυπριακής Στατιστικής Υπηρεσίας - CYSTAT.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το 2019, η παραγωγή παγωτού στην Κύπρο ανήλθε σε 16,778 εκ. Ευρώ, τα οποία αντιστοιχούσαν σε ποσότητα 7.882 τόνων. Εάν λάβουμε υπόψη το ύψος τόσο των κυπριακών εισαγωγών όσο και των εξαγωγών παγωτού του ίδιου έτους (10,857 εκ. Ευρώ και 72 χιλ. Ευρώ, αντίστοιχα) καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η συνολική εγχώρια ζήτηση για το 2019 κυμάνθηκε περίπου στα 27,6 εκ. Ευρώ, ενώ το ποσοστό ικανοποίησής της από την εγχώρια παραγωγή άγγιξε το 61%.
Επίσης, αξίζει να σημειώσουμε ότι η παραγωγή παγωτού καταλαμβάνει το 1,3% της συνολικής παραγωγής βιομηχανοποιημένων τροφίμων στην Κύπρο. Το 2019, συγκεκριμένα, η τελευταία κατέγραψε αξία ύψους 1,269 δισ. Ευρώ, από τα οποία τα 16,78 εκ. Ευρώ αντιστοιχούσαν στην παραγωγή παγωτών.
Οι εισαγωγές παγωτού στην κυπριακή αγορά
Το 2021, η Κύπρος εισήγαγε παγωτό συνολικής αξίας 10,255 εκ. Ευρώ (+23% συγκριτικά με την κρίσιμη χρονιά του 2020). Το ποσό αυτό αντιστοιχούσε σε ποσότητα 2,828 τόνων (+18% σε σχέση με το 2020). Η μέση τιμή/kg του παγωτού που εισάγεται στην κυπριακή αγορά κατά την τελευταία οκταετία (2014-2021) ανέρχεται σε 3,11 Ευρώ/kg.
Η ετήσια αξία των εισαγωγών παγωτού στην κυπριακή αγορά παρουσιάζει σταθερά ανοδική τάση, από το 2017 και ύστερα, με εξαίρεση το 2020. Αντίθετα, η ετήσια εισαγόμενη ποσότητα καταγράφει ξεκάθαρη μείωση, γεγονός το οποίο σχετίζεται, μεταξύ άλλων, και με τη συνεχιζόμενη διεθνή αύξηση των τιμών των πρώτων υλών.
Όσον αφορά τις εξαγωγές κυπριακού παγωτού, αυτές είναι ιδιαίτερα περιορισμένες. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το 2021 ανήλθαν σε μόλις 1.885 Ευρώ (386 kg) και στην πλειοψηφία τους απορροφήθηκαν από την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου (προσωρινά στοιχεία Κυπριακής Στατιστικής Υπηρεσίας). Αντίστοιχα, το 2020 τα στοιχεία της ίδιας κατηγορίας καταδεικνύουν εξαγωγές συνολικού ύψους 27.505 Ευρώ, με βασικό αγοραστή την Ελλάδα.
Οι ελληνικές εξαγωγές παγωτού στην Κύπρο
Η Ελλάδα καταλαμβάνει σταθερά τη θέση του κυριότερου προμηθευτή της κυπριακής αγοράς σε παγωτά, και μάλιστα με σημαντική διαφορά από τους υπόλοιπους.
Το 2021, κατείχε μερίδιο στο σύνολο των κυπριακών εισαγωγών του συγκεκριμένου προϊόντος που ανήλθε σε 70% (έναντι αντίστοιχου μεριδίου 67% το 2020). Ακολούθησαν η Γερμανία, με μερίδιο 19% (από 21% το 2020), το Βέλγιο με 3% (από 7% το 2020), η Ιταλία με επίσης 3% (3% και το 2020) και το Ην. Βασίλειο με 1% (από 2% το 2020).
Συνεπώς, το 2021 η Ελλάδα διεύρυνε αισθητά το μερίδιο των εξαγωγών της στην κυπριακή αγορά όσον αφορά το παγωτό, εις βάρος άλλων μεγάλων προμηθευτών (Γερμανία, Βέλγιο και Ην. Βασίλειο) οι οποίοι είδαν τα αντίστοιχα μερίδιά τους να συρρικνώνονται (με εξαίρεση την Ιταλία, που διατήρησε σταθερό το δικό της μερίδιο).
Σημειώνουμε, ακόμη, ότι μέχρι και το 2014, τη θέση της Ιταλίας καταλάμβανε η Γαλλία, η οποία έκτοτε δεν εμφανίζεται μεταξύ των προμηθευτών της κυπριακής αγοράς παγωτού.
Όσον αφορά το μέσο κόστος εισαγωγής, τα στοιχεία της CYSTAT καταδεικνύουν ότι το παγωτό που εξάγει η Ελλάδα στην Κύπρο υπερβαίνει σε μέση αξία/kg εκείνο των ανταγωνιστών της. Το 2021, η μέση τιμή του εισαγόμενου στην Κύπρο παγωτού από την Ελλάδα άγγιξε τα 3,9€/kg, έναντι 3,0€/kg από τη Γερμανία και 2,9€/kg από το Βέλγιο.
Η γενική πορεία που διαγράφουν οι ελληνικές εξαγωγές παγωτού στην Κύπρο είναι ανοδική, με εξαίρεση τη διετία, 2019-2020. Αξίζει να σημειώσουμε ότι από το 2013 ως το 2021, η αξία των εν λόγω εξαγωγών αυξήθηκε συνολικά κατά 35%. Όσον αφορά τους υπόλοιπους βασικούς προμηθευτές της κυπριακής αγοράς σε παγωτά, ξεκάθαρα θετική τάση φαίνεται να καταγράφει επίσης η Γερμανία, ενώ, αντίθετα, οι εξαγωγές του Βελγίου και της Ιταλίας παρουσιάζουν τάσεις συρρίκνωσης.
Η μέση ετήσια αξία των ελληνικών εξαγωγών παγωτού στην Κύπρο κατά την εννεαετία 2013-2021 ανήλθε σε 6,14 εκ. Ευρώ, ενώ η μέση ετήσια ποσότητα σε 1.811 τόνους, αντίστοιχα. Ειδικά το 2021, η Ελλάδα εξήγαγε στην κυπριακή αγορά παγωτά συνολικής αξίας 7,168 εκ. Ευρώ, που αντιστοιχούσαν σε ποσότητα 1.856 τόνων.
Την κρίσιμη (λόγω πανδημίας) χρονιά του 2020, οι ελληνικές εξαγωγές παγωτού στην Κύπρο επηρεάστηκαν σημαντικά, αφού μειώθηκαν κατά -28%, σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα στοιχεία της CYSTAT. Σημειωτέον ότι η αντίστοιχη μείωση που κατέγραψαν οι άλλοι δυο βασικοί προμηθευτές για το ίδιο έτος ήταν ηπιότερη (-10% για τη Γερμανία και -20% για το Βέλγιο).
Παρόλα αυτά, το 2021 οι ελληνικές εξαγωγές επανήλθαν δυναμικά, με ετήσια άνοδο που αγγίζει το +38% σε όρους αξίας, έναντι αντίστοιχης αύξησης της τάξης του +20% για τη Γερμανία, 25% για την Ιταλία και σημαντικής συρρίκνωσης, που άγγιξε το -44%, για το Βέλγιο.