Μεγάλες καταστροφές στις καλλιέργειες από τα πουλιά

Η κυβέρνηση της Κένυας θέλει να θανατώσει έως και 6 εκατομμύρια στρουθιόμορφα πουλιά quelea, που εισβάλλουν σε αγροκτήματα για να βρουν τροφή, όμως ειδικοί προειδοποιούν πως η μαζική εξόντωση θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες για τα αρπακτικά και άλλα άγρια είδη του οικοσυστήματος.

Η παρατεταμένη ξηρασία στο Κέρας της Αφρικής έχει μειώσει της εκτάσεις ντόπιας χλόης, οι σπόροι της οποίας αποτελούν την κύρια τροφή των quelea, με αποτέλεσμα τα πουλιά να εισβάλλουν όλο και περισσότερο σε χωράφια με σιτηρά, απειλώντας καλλιέργειες ρυζιού 2.000 στρεμμάτων. Περίπου 300 στρέμματα ορυζώνων έχουν ήδη καταστραφεί από τα πουλιά.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), ένα μόνο quelea μπορεί να φάει έως και 10 γραμμάρια σιτηρών την ημέρα. Οι αγρότες στη δυτική Κένυα κινδυνεύουν να χάσουν σχεδόν 60 τόνους σιτηρών από τα πουλιά. Το 2021, ο FAO εκτίμησε πως οι απώλειες των καλλιεργειών που οφείλονται σε πτηνά προκαλούν στους αγρότες ζημία περίπου 50 εκατομμυρίων δολαρίων ετησίως.

Ο ψεκασμός με fenthion, ένα οργανοφωσφορικό φυτοφάρμακο, ήταν η πρώτη επιλογή για την καταπολέμηση των παρασίτων στην Αφρική, αλλά το χημικό έχει πλέον χαρακτηριστεί από ερευνητές ως τοξικό για τον άνθρωπο και για άλλους μη στοχευόμενους οργανισμούς. Το fenthion μπορεί επομένως να πλήξει ή να σκοτώσει αδιακρίτως, με επακόλουθες δυσμενείς επιπτώσεις στους οργανισμούς που δεν αποτελούν στόχο, κατέληξαν ερευνητές που επικαλείται ο Guardian.

Με εκτιμώμενο πληθυσμό στην Αφρική 1,5 δισεκατομμύριο πουλιά, οι ορνιθολόγοι εκτιμούν ότι δεν υπάρχουν αρκετά αρπακτικά πουλιά για να εξαλείψουν τις τεράστιες αποικίες των quelea, ούτε άλλες αποτελεσματικές, φιλικές προς το περιβάλλον λύσεις.

Στις περιοχές της Κένυας που καλλιεργούν σιτάρι, οι αγρότες έχουν ψεκάσει όλα τα είδη πουλιών που θεωρούνται απειλή για τα αγροκτήματα, ωστόσο ορισμένα από τα πουλιά βρίσκονται εκεί για να φάνε έντομα που τρώνε το σιτάρι τους. Όσοι ασχολούνται με την προστασία των αρπακτικών είναι πολύ ανήσυχοι για τον ψεκασμό. Σήμερα, όλα τα αρπακτικά [στην Κένυα] απειλούνται με εξαφάνιση. Σε κάθε περίπτωση, πόσο αποτελεσματικοί ήταν οι ψεκασμοί τα τελευταία 60 με 70 χρόνια;

Ο FAO και το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών διαχειρίζονται από κοινού τη σύμβαση του Ρότερνταμ, στους στόχους της οποίας περιλαμβάνεται η μείωση της απειλής που συνιστούν οι επικίνδυνες χημικές ουσίες για τη γεωργία. Εξετάζουν το ενδεχόμενο να συμπεριλάβουν το fenthion σε έναν κατάλογο φυτοφαρμάκων και βιομηχανικών χημικών ουσιών που απαγορεύονται ή περιορίζονται για περιβαλλοντικούς ή υγειονομικούς λόγους.

Μια έκθεση που εκπονήθηκε από τον Ρόμπερτ Τσέκε, του Πανεπιστημίου του Γκρίνουιτς, και η οποία τροφοδότησε τη μελέτη ενός εργαστηρίου του FAO στο Σουδάν το 2017, συνιστά εναλλακτικές λύσεις. Ένας τρόπος για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των στρατηγικών ελέγχου, είναι να ανιχνεύονται οι κατάλληλες περιοχές αναπαραγωγής του quelea μέσω δορυφορικών εικόνων ή να προβλέπεται πού είναι πιθανό να αναπαραχθούν τα πουλιά, αναφέρεται στην έκθεση.

Δεδομένου ότι οι μεταναστεύσεις και οι ευκαιρίες αναπαραγωγής των πτηνών καθορίζονται από τα μοτίβα των βροχοπτώσεων, είναι δυνατόν να δημιουργηθούν συστήματα για την πρόβλεψη των περιοχών όπου τα πτηνά είναι πιθανό να αναπαραχθούν και, ως εκ τούτου, να επικεντρωθεί η αναζήτηση των αποικιών σε περιοχές όπου είναι πιθανό να βρίσκονται τα πτηνά.

Τα quelea εισβάλουν συχνά σε πολλές αφρικανικές χώρες. Πριν από έξι μήνες, ο FAO αποδέσμευσε 500.000 δολάρια για την κυβέρνηση της Τανζανίας, προκειμένου να ενισχύσει τους ψεκασμούς με φυτοφάρμακα και την επιτήρηση, μετά την εισβολή 21 εκατομμυρίων quelea σε χωράφια ρυζιού, σιταριού και άλλων καλλιεργειών.